Druk in je hoofd, altijd bezig, emotioneel heftige reacties?
En toch kom je niet vooruit of verder?
Het leven valt je zwaar?
Maak een afspraak met Florien Linck, psychosociaal therapeut te Bussum.

Blog


Focussen

Focussen

Florien Linck

Focussen is voor mij een ware ont-dekking. Ik wist niet dat wat ik doorgaans doe als ik voor een keuze sta, of me niet zo lekker voel en me afvraag wat er aan de hand is, aan de basis ligt van een techniek die psycholoog en filosoof Gene Gendlin Focusing (in het Nederlands meestal focussen) is gaan noemen. Ik daal, vaak voor het slapen gaan of wandelend met de hond, af naar mijn diepere gevoel en verblijf een tijdje daar vanbinnen bij het vraagstuk dat me bezighoudt. Na enige tijd kan dan zo ineens opploppen wat te doen, of hoe het zit. Niet dwingend, maar meer als een richtingaanwijzer. Het vraagt daarna meestal nog wel om “het zo ongeveer” dat me dan duidelijk is geworden van wat er speelt verder uit te laten kristalliseren, maar ik ben er gerust op geraakt dat de richting waarop ik aan het gaan ben klopt. Of bijgesteld moet worden.“Het licht is aangegaan,” zo ervaar ik dat.

En dat geeft meestal een blij gevoel, ook al gaat het om iets pijnlijks. Bijvoorbeeld dat het helder is geworden dat ik ergens echt verdrietig over ben, of iets heel moeilijk vind, en het goed voelt om dat duidelijker te erkennen.

Uit onderzoek van Gendlin naar wat er wérkt in therapeutische sessies, bleek een vaardigheid te komen die mensen van nature, zei het veelal onbewust, bezigen om te groeien en om tot ontwikkeling te komen, wat lijkt op wat ik hierboven heb beschreven: in je diepere gevoel op zoek gaan en dan luisteren naar antwoorden die daaruit opkomen.

Gendlin heeft dat proces omschreven als een methodiek die het mogelijk maakt om van binnenuit ook bewust een verandering op gang te kunnen brengen rond een probleem. Door zo’n “stappenplan” is het ook mogelijk om deze vaardigheid (opnieuw) aan te leren voor degenen bij wie dit proces uit beeld is geraakt. Hij noemde de vaardigheid om met volle aandachtig luisterend en aftastend voelend te ervaren wat zich aandient: Focusing. Mensen noemen het ook wel Felt sensing (waar niet echt een lekkere Nederlandse vertaling voor gevonden is).

Wat belangrijk daarbij gebleken is, is dat niet de inhoud van het probleem alle aandacht krijgt, maar de relatie (de interactie) tussen iemand en wat Gendlin de Felt sense (het lichamelijk ervaren gevoel van dat probleem) noemt. Door benieuwd te zijn naar wat daar in je binnenste te zien is, wat daarvóór vaag was, kunnen er vrijelijk dingen uit je gevoelens omhoog komen: woorden, beelden, lichamelijke gewaarwordingen.

Daar komen soms hele wonderlijke, maar voor de focusser o zo kloppende omschrijvingen van. Een ervaren gevoel doet zich aan je voor in de vorm van een vaak raadselachtige en gecompliceerde lichamelijke gewaarwording. Bijvoorbeeld schiet mij uit een focussessie het woord “schrompelig” te binnen, “het voelt schrompelig” “een beetje zo als een in elkaar gepropte krant.” Het proeven, het tasten en checken of de omschrijving klopt, het precies weergeeft zoals de ervaring van het gevoel ís, is een manier om bij het probleem te zijn, zonder dat te analyseren.

Je hoeft het niet te omarmen en al helemaal niet los te laten, de kunst is om “erbij” te zijn, zodat het gezien of gehoord kan worden. En, uiteindelijk de ingang kan worden tot verandering, een verschuiving van het probleem naar iets dat meer potentie tot groei en ontwikkeling heeft (wat de natuurlijke richting van leven is: tot volle wasdom komen).

Ik volgde een workshop “Focussen voor professionele begeleiders” bij Aaffien de Vries. Van haar leerde ik manieren hoe ik focussen kan inzetten bij het begeleiden van cliënten. Zij omschrijft focussen alsvolgt:

Focussen is het proces van aandacht hebben voor iets (een Felt sense) dat je voelt in je lijf en dat gaat over iets in je leven.

In een therapeutische sessie kan ik focussen als methodiek aanreiken om een veranderingsproces in gang te zetten dat vanuit uit het hoofd alleen, de ratio, alsmaar vastloopt. Ik maak dan gebruik van iets dat mensen van nature gegeven is: vanuit een unieke, lijfelijke gewaarwording, kan zich openbaren wat er speelt en hoe verandering mogelijk is. Voor sommigen is die lijfelijke gewaarwording meteen toegankelijk. Degenen die daar niet zo makkelijk bijkomen hebben daar tijd en oefening voor nodig, maar het is te leren! Het doel van focussen is niet alleen het krijgen van inzicht. Vervolgens kun je bereiken dat er iets gaat verschuiven, dat er beweging komt in de moeilijkheden die je met je meedraagt.

Melancholie en veerkracht

Melancholie en veerkracht

Florien Linck

Op pagina 2 van de Volkskrant van zaterdag 26 september staat een essay over melancholie (“Biedt de herfst dit jaar toch nog enige troost?” door Sander van Walsum). Nu heeft de Volkskrant wel vaker aandacht voor melancholie, zeker waar het besprekingen van literatuur, muziek of andere kunst betreft. Als ook in de interviewreeks “Zin van het leven”. Maar, dit is toch wel uitzonderlijk te noemen.

Ondanks de ode die melancholie ook ten deel valt, is melancholie geen populaire hashtag. Dat weet ik omdat ik mijn afstudeerscriptie over melancholie heb geschreven en ik een tijdlang mijn voelsprieten aan had staan voor dat woord dat iedereen kent, maar waar niet veel over gesproken wordt. En al helemaal niet in bemoedigende zin. Er is ook geen goed synoniem voor, omdat melancholie niet alleen zwaarmoedig, maar bijvoorbeeld hoopgevend tegelijkertijd is. Zoals in de Volkskrant de herfst omschreven staat, is melancholie “contrastrijk”. En is eigenlijk alleen te begrijpen vanuit de ervaring.

Melancholie is een indringende gemoedsstemming, bron van scheppend vermogen, maar ook vaak geassocieerd met vergankelijkheid die bijvoorbeeld de herfst oproept. De toppen van licht en warmte van de zomer zijn voorbij, en de neergang naar de winter is ingezet. Dit was het? Wat nu? En dat stemt weemoedig. En brengt besef van sterfelijkheid. En al helemaal in tijden van corona, denkt psycholoog René Diekstra in genoemd essay.

Prominent aandacht in de Volkskrant voor melancholie, en dan ook nog voor hoe het hoop in zich draagt. Erkenning voor die “melancholische metgezel” in het leven die zich heus niet voor niets bij tijd en wijlen kenbaar maakt. In de herfst, en in tijden zoals van corona, krijgt melancholie bij uitstek de kans om te laten zien wat het te bieden heeft. Mensen in een melancholische gemoedsstemming hoeven zich dan minder op zichzelf teruggeworpen te voelen, want de omringende wereld komt overeen met de eigen melancholische gemoedstoestand. Zo vertelde een cliënt mij: “Nu iedereen onrust heeft over zijn werk, of dat wel doorgang zal kunnen vinden, voel ik mij een stuk rustiger in mijn zoektocht naar werk dan voor corona.” En, nu die melancholische stemming niet “weg” hoeft, blijkt melancholie een fantastisch mooie ingang tot een rijke binnenwereld, van waaruit stap voor stap ook het leven in de buitenwereld weer een weg vindt.

Melancholie is een droefheidskracht die het gevoel kan geven door een neerwaartsgerichte energie meegezogen te worden naar een diepte en zwaarte van duistere afgeslotenheid. Als wij ons van binnenuit gaan verhouden tot wat ons daar in het gedeprimeerd zijn belemmert, kan er iets bijzonders gebeuren. Dat wat ons belemmert, lost zich op zeker moment op. Er ontstaat ruimte voor tegenovergestelde energie van het neergaande gemoed: een opgaand gemoed begint onze dagen te kleuren. Dat is waarom gezegd kan worden dat er in melancholie veerkracht besloten ligt. Waardoor het koesteren van hoop op verlichting zo klopt bij melancholie. Het aankijken en verduren van de eigen zwaarmoedigheid vraagt wel zijn tijd. Erbij zijn tot het zover is dat er ruimte is gekomen voor het tegenovergestelde dat ook in ons besloten ligt is een vaardigheid die je kunt leren.

Ervaar jij ook melancholie? Benieuwd naar hoe melancholie werkzaam is in jou?
Je bent welkom in mijn praktijk om daar eens samen naar te kijken.

Worden wie je bent?

Worden wie je bent?

Florien Linck

Degene worden die je bent. Een bekende uitspraak van Nietzsche. Ik denk dan ook al snel aan de school van mijn kinderen die met de slogan “worden wie je bent” ouders en kinderen aantrekt die daar precies de ruimte voor zoeken. Mij brengt de uitspraak altijd wat verwarring.

Als ik al ben wie ik ben, hoezo moet ik dat dan nog worden? En dan komt het aha moment: het beeld of het gevoel dat ik er al ben en alleen nog tevoorschijn hoef te komen. Op de middelbare school, maar eigenlijk gedurende het hele leven. Individuatie noemt Jung dat. Het proces om, met name in de tweede levenshelft, als mens door al wat eerder het leven betekenis en richting gaf heen te kijken naar hoe ons leven vanuit ons eigen wezen geleefd wil worden.

Op het moment dat ons gevoel van identificatie langzaam maar zeker aan het verschuiven is van ego-identificaties naar een zeker zielsbewustzijn (worden wie je bent) is het de kunst voor onze persoonlijkheid om ons, kloppend met onze essentie, kenbaar te maken in de wereld, deel te nemen in de maatschappij en aan onze cultuur. Het vinden van de juiste woorden of de juiste omschrijving van wie wij zijn, is dan meer dan een optelsom van kenmerken en kwalificaties geworden.

In het geval van het starten van een eigen praktijk en het maken van de bijbehorende website, vond ik het in dat verband enorm zoeken, tasten en proeven naar woorden. Met steeds de vraag aan een soort innerlijke waarnemer in mij: “Helpt dit woord, deze tekst, dit beeld om door cliënten gevonden te worden en klopt dit ook nog bij mij zoals ik mijzelf nu, so far so good, in mijn wezenskern herken?”

Het resultaat is dat ik mij op mijn website onderscheid als psychosociaal begeleider of counselor van psychologen en psychiaters. Ik ben geen psychiater, dus dat was simpel. Psycholoog had, met betrekking tot waar ik mij mee bezighoud, wel gekund. Psychotherapeut dan weer niet omdat het een beschermd beroep is, terwijl ik mij daar inhoudelijk wel in herken. Op mijn website heb ik het maar niet ook nog over mijn zoektocht of ik mij niet beter coach of therapeut zou noemen, terwijl die omschrijvingen ook hadden gekund. Hoe kan een mens zich verliezen in waar het in de kern niet om gaat? Behoorlijk dus. En brengt mij dat dichter bij worden wie ik ben? Nee. Wel hoop ik dat de mensen die mij, Florien Linck, als begeleider zoeken mijn praktijk in Bussum nu wat makkelijker zullen vinden.

Tos slot van mijn eerste blog, waar het ook weer in essentie om te doen is: “Worden wie je bent.” Mijn vader van 84 weet dat hij ongeneeslijk ziek is. Hij leeft van dag tot dag de laatste maanden van zijn leven. Veel heeft hij meegemaakt en door de jaren heen doorleefd. Nu de aanvaarding van de aanstaande dood. Er is geen weg meer tot worden, er is alleen nog zijn wie hij is. Hij voelt dat de transformatie, worden wie je bent, zich voltrokken heeft. En ik ben dankbaar dat ik van hem weet dat de weg lang, en lang niet makkelijk was, maar het leven waard.